Carmina Burana: rauw, zinnelijk, ritmisch en opzwepend
- Marc Luyten
- 24 feb
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 5 dagen geleden
Ā
Carl Orff (1895-1982) was een Duits musicus uit MĆ¼nchen.Ā Hij werd er geboren, studeerde daar ook en werkte er als dirigent, componist en pedagoog.Ā Ā Hij stichtte een school voor āgymnastiek, dans en muziekā en ontwikkelde een nieuwe onderwijstechniek, het Orff-Schulwerk (vele koorleden herinneren zich zeker nog de Orff-instrumenten).
Griekse tragedies en mythologie fascineerden C. Orff enorm:Ā daarin was in zijn ogen te vinden wat ons ten diepste drijft, daarin worden de menselijke oerdriften blootgelegd.Ā Die zaken vond hij in 1934 in de Bayerische Staatsbibliothek Ā ook terug in een in 1803 ontdekt handschrift met een verzameling van circa 250 middeleeuwse gedichten / teksten / vagantenliederen, geschreven tussen de 11deĀ en 13deĀ eeuw, in een mix van Latijn, Middelhoogduits en Oudfrans.Ā Carl Orff selecteerde daaruit 24 liederen en werkte in 1935-1936 aan zijn eigen muziek van de āCarmina Buranaā (= Latijn voor āliederen uit Beuern/Beuronā, een Beierse benedictijnerabdij gesticht in 1077 en door monniken bewoond tot 1803).
De wereldpremiĆØre van de Carmina Burana vond plaats op 8 juni 1937 in de opera van Frankfurt.Ā Zowel het publiek als de pers waren laaiend enthousiast over het muzikale verhaal van leven, liefde, geluk en de wispelturigheid van het lot daarbij.
Carl Orff liet zich niet alleen inspireren door middeleeuwse teksten, maar vooral ook door de afbeelding op de eerste pagina van het manuscript:Ā een miniatuur van een wiel.Ā De uitleg van dat ārad van fortuinā vind je op de bijgevoegde flyer van de concerten die we in 2026 zullen zingen in Antwerpen, Brussel en Gent.Ā
De compositie van de CB volgt hetzelfde verhaal:
-Ā Ā Ā Ā Ā Begin:Ā we richten ons tot Fortuna, godin van geluk en ongeluk (Romeinse mythologie)
-Ā Ā Ā Ā Ā Deel 1:Ā In de lente Ā (liefdesliederen:Ā we vieren de vreugde van de lente en de liefde)
-Ā Ā Ā Ā Ā Deel 2: In de tave(e)rne/het cafĆ©Ā (drank- en gokliederen benadrukken de uitbundigheid en de geneugten van het leven)
-Ā Ā Ā Ā Ā Deel 3:Ā In de hof der liefde (hier gaat het over de zinnelijke liefde en de complexiteit van menselijke relaties)
-Ā Ā Ā Ā Ā Slot:Ā hymne tot Fortuna, de godin van het lot
In de ogen van C. Orff moest Carmina Burana zorgen voor een totale kunstervaring:Ā muziek, dans, zang en visuele elementen (lees de ondertitel van het werk maar eens opnieuw: āmagische beeldenā) moe(s)ten een krachtige boodschap uitdragen.Ā C. Orff beeldt het leven uit als een soort van rad van fortuin:Ā geluk en tegenslag wisselen elkaar af, geniet van de momenten van intens geluk, want alles kan zo weer voorbij zijn.
Origineel was CB geschreven voor solisten, koor, twee vleugels en slagwerk, later herschreef C. Orff de CB voor een heel symfonisch orkest.
Ā
Marc LUYTENĀ (T18)
